김영한님의 스프링 MVC 2편 을 공부하여 정리한 글입니다.
로그인을 하지않아도 직접 URL을 치면 접근할수 있다.
컨트롤러에 로그인 여부를 하나하나 작성할 수있지만 코드를 수정해야 할 경우 너무 귀찮아진다.
이렇게 애플리케이션 여러 로직에서 공통으로 관심이 있는 것을 공통 관심사(cross-cutting concern) 라고 한다.
공통 관심사는 AOP로 해결 할 수도 있지만, 웹과 관련된 공통 관심사는 서블릿 필터 또는 스프링 인터셉터를 사용하는 것이 좋다.
HTTP 요청 -> WAS -> 필터 -> 서블릿 -> 컨트롤러
HTTP 요청 -> WAS -> 필터 -> 서블릿 -> 컨트롤러 //로그인 사용자
HTTP 요청 -> WAS -> 필터(적절하지 않은 요청이라 판단, 서블릿 호출X) //비 로그인 사용자
HTTP 요청 -> WAS -> 필터1 -> 필터2 -> 필터3 -> 서블릿 -> 컨트롤러
필터가 역할을 잘 하는지 확인하기 위해 가장 단순한 필터인, 모든 요청을 로그로 남기는 필터를 만들어보자.
@Slf4j
public class LogFilter implements Filter {
@Override
public void init(FilterConfig filterConfig) throws ServletException {
log.info("log filter init");
}
@Override
public void doFilter(ServletRequest request, ServletResponse response, FilterChain chain) throws IOException, ServletException {
log.info("log filter doFilter");
HttpServletRequest httpRequest = (HttpServletRequest) request;
String requestURI = httpRequest.getRequestURI();
String uuid = UUID.randomUUID().toString();
try {
log.info("REQUEST [{}][{}]", uuid, requestURI);
chain.doFilter(request, response);
} catch (Exception e) {
throw e;
} finally {
log.info("RESPONSE [{}][{}]", uuid, requestURI);
}
}
@Override
public void destroy() {
log.info("log filter destroy");
}
}
@Configuration
public class WebConfig {
@Bean
public FilterRegistrationBean logFilter() {
FilterRegistrationBean<Filter> filterRegistrationBean = new FilterRegistrationBean<>();
filterRegistrationBean.setFilter(new LogFilter());
filterRegistrationBean.setOrder(1);
filterRegistrationBean.addUrlPatterns("/*");
return filterRegistrationBean;
}
}
@Slf4j
public class LoginCheckFilter implements Filter {
private static final String[] whitelist = {"/", "/members/add", "/login", "/logout", "/css/*"};
@Override
public void doFilter(ServletRequest request, ServletResponse response, FilterChain chain) throws IOException, ServletException {
HttpServletRequest httpRequest = (HttpServletRequest) request;
String requestURI = httpRequest.getRequestURI();
HttpServletResponse httpResponse = (HttpServletResponse) response;
try {
log.info("인증 체크 필터 시작 {}", requestURI);
if (isLoginCheckPath(requestURI)) {
log.info("인증 체크 로직 실행 {}", requestURI);
HttpSession session = httpRequest.getSession(false);
if (session == null || session.getAttribute(SessionConst.LOGIN_MEMBER) == null) {
log.info("미인증 사용자 요청 {}", requestURI);
//로그인으로 redirect
httpResponse.sendRedirect("/login?redirectURL=" + requestURI);
return;
}
}
chain.doFilter(request, response);
} catch (Exception e) {
throw e;
}finally {
log.info("인증 체크 필터 종료 {}", requestURI);
}
}
/**
* 화이트 리스트의 경우 인증 체크X
*/
private boolean isLoginCheckPath(String requestURI) {
return !PatternMatchUtils.simpleMatch(whitelist, requestURI);
}
}
@Bean
public FilterRegistrationBean loginCheckFilter() {
FilterRegistrationBean<Filter> filterRegistrationBean = new FilterRegistrationBean<>();
filterRegistrationBean.setFilter(new LoginCheckFilter());
filterRegistrationBean.setOrder(2);
filterRegistrationBean.addUrlPatterns("/*");
return filterRegistrationBean;
}
@PostMapping("/login")
public String loginV4(@Valid @ModelAttribute LoginForm form, BindingResult bindingResult,
@RequestParam(defaultValue = "/") String redirectURL,
HttpServletRequest request) {
if (bindingResult.hasErrors()) {
return "login/loginForm";
}
Member loginMember = loginService.login(form.getLoginId(), form.getPassword());
if (loginMember == null) {
bindingResult.reject("loginFail", "아이디 또는 비밀번호가 맞지 않습니다.");
return "login/loginForm";
}
//로그인 성공 처리
//세션이 있으면 있는 세션 반환, 없으면 신규 세션 생성
HttpSession session = request.getSession();
//세션에 로그인 회원 정보 보관
session.setAttribute(SessionConst.LOGIN_MEMBER, loginMember);
return "redirect:" + redirectURL;
}
HTTP 요청 -> WAS -> 필터 -> 서블릿 -> 스프링 인터셉터 -> 컨트롤러
HTTP 요청 -> WAS -> 필터 -> 서블릿 -> 스프링 인터셉터 -> 컨트롤러 //로그인 사용자
HTTP 요청 -> WAS -> 필터 -> 서블릿 -> 스프링 인터셉터(적절하지 않은 요청이라 판단, 컨트롤러 호출X) // 비 로그인 사용자
HTTP 요청 -> WAS -> 필터 -> 서블릿 -> 인터셉터1 -> 인터셉터2 -> 컨트롤러


@Slf4j
public class LogInterceptor implements HandlerInterceptor {
public static final String LOG_ID = "logid";
@Override
public boolean preHandle(HttpServletRequest request, HttpServletResponse response, Object handler) throws Exception {
String requestURI = request.getRequestURI();
String uuid = UUID.randomUUID().toString();
request.setAttribute(LOG_ID, uuid);
//@RequestMapping: HandlerMethod
//정적 리소스: ResourceHttpRequestHandler
if (handler instanceof HandlerMethod) {
HandlerMethod hm = (HandlerMethod) handler; //호출할 컨트롤러 메서드의 모든 정보가 포함되어 있다.
}
log.info("REQUEST [{]][{}][{}]", uuid, requestURI, handler);
return true;
}
@Override
public void postHandle(HttpServletRequest request, HttpServletResponse response, Object handler, ModelAndView modelAndView) throws Exception {
log.info("postHandle [{}]", modelAndView);
}
@Override
public void afterCompletion(HttpServletRequest request, HttpServletResponse response, Object handler, Exception ex) throws Exception {
String requestURI = request.getRequestURI();
String uuid = (String) request.getAttribute(LOG_ID);
log.info("RESPONSE [{]][{}][{}]", uuid, requestURI, handler);
if (ex != null) {
log.error("afterCompletion error!!{}", ex);
}
}
}
@Configuration
public class WebConfig implements WebMvcConfigurer {
@Override
public void addInterceptors(InterceptorRegistry registry) {
registry.addInterceptor(new LogInterceptor())
.order(1)
.addPathPatterns("/**")
.excludePathPatterns("/css/**", "/*.ico", "/error");
}
}
@Slf4j
public class LoginCheckInterceptor implements HandlerInterceptor {
@Override
public boolean preHandle(HttpServletRequest request, HttpServletResponse response, Object handler) throws Exception {
String requestURI = request.getRequestURI();
log.info("인증 체크 인터셉터 실행 {}", requestURI);
HttpSession session = request.getSession();
if (session == null || session.getAttribute(SessionConst.LOGIN_MEMBER) == null) {
log.info("미인증 사용자 요청");
//로그인으로 redirect
response.sendRedirect("/login?redirectURL=" + requestURI);
return false;
}
return true;
}
}
@Configuration
public class WebConfig implements WebMvcConfigurer {
@Override
public void addInterceptors(InterceptorRegistry registry) {
registry.addInterceptor(new LogInterceptor())
.order(1)
.addPathPatterns("/**")
.excludePathPatterns("/css/**", "/*.ico", "/error");
registry.addInterceptor(new LoginCheckInterceptor())
.order(2)
.addPathPatterns("/**")
.excludePathPatterns("/", "/members/add", "/login", "/logout", "/css/**", "/*.ico", "/error");
}
}
MVC1편 6. 스프링 MVC - 기본 기능 요청 매핑 헨들러 어뎁터 구조에서 ArgumentResolver 를 학습했다.
해당 기능을 사용해서 로그인 회원을 조금 편리하게 찾아보자.
@GetMapping("/")
public String homeLoginV3ArgumentResolver(@Login Member loginMember, Model model) {
//세션에 회원 데이터가 없으면 home
if (loginMember == null) {
return "home";
}
//세션이 유지되면 로그인으로 이동
model.addAttribute("member", loginMember);
return "loginHome";
}
@Target(ElementType.PARAMETER)
@Retention(RetentionPolicy.RUNTIME)
public @interface Login {
}
@Slf4j
public class LoginMemberArgumentResolver implements HandlerMethodArgumentResolver {
@Override
public boolean supportsParameter(MethodParameter parameter) {
log.info("supportsParameter 실행");
boolean hasLoginAnnotation = parameter.hasParameterAnnotation(Login.class);
boolean hasMemberType = Member.class.isAssignableFrom(parameter.getParameterType());
return hasLoginAnnotation && hasMemberType;
}
@Override
public Object resolveArgument(MethodParameter parameter, ModelAndViewContainer mavContainer, NativeWebRequest webRequest, WebDataBinderFactory binderFactory) throws Exception {
log.info("resolveArgument 실행");
HttpServletRequest request = (HttpServletRequest) webRequest.getNativeRequest();
HttpSession session = request.getSession(false);
if (session == null) {
return null;
}
return session.getAttribute(SessionConst.LOGIN_MEMBER);
}
}
@Override
public void addArgumentResolvers(List<HandlerMethodArgumentResolver> resolvers) {
resolvers.add(new LoginMemberArgumentResolver());
}