Quy Trình 7 Bước Lắp Đặt Van Bướm Nhựa Điều Khiển Điện
Lắp đặt sai kỹ thuật là nguyên nhân chính dẫn đến nứt vỡ thân van nhựa, rò rỉ lưu chất hoặc cháy động cơ ngay khi cấp điện. Để tránh các sự cố này, kỹ thuật viên cần tuân thủ nghiêm ngặt các bước sau.
Công cụ cần chuẩn bị:
van bướm nhựa bằng điện
Cờ lê lực (Torque wrench).
Đồng hồ vạn năng (VOM).
Bộ lục giác, tua vít.
Bước 1 & 2: Chuẩn bị vật tư và kiểm tra đầu vào
Trước khi lắp đặt, cần kiểm tra ngoại quan thiết bị để đảm bảo không có lỗi từ khâu vận chuyển:
Kiểm tra van: Quan sát kỹ phần cổ van và tai bắt bu lông của thân nhựa, đảm bảo không có vết nứt. Kiểm tra tem niêm phong của bộ điện.
Chuẩn bị mặt bích: Nên sử dụng mặt bích nhựa phẳng (Flat Face) đồng bộ tiêu chuẩn (thường là PN10) để bề mặt tiếp xúc với van được kín khít nhất. Hạn chế dùng mặt bích thép có gờ nổi vì dễ làm vỡ van nhựa khi siết.
Vật tư phụ: Sử dụng bu lông Inox (M12 hoặc M16 tùy size van) và long đền phẳng. Chuẩn bị gioăng làm kín phù hợp (EPDM cho nước, FPM/Viton cho hóa chất).
Bước 3, 4 & 5: Lắp đặt cơ khí và siết bu lông
Đây là công đoạn quan trọng nhất để bảo vệ thân van nhựa.
Định vị: Đặt gioăng cao su vào giữa mặt bích và thân van. Xỏ bu lông qua các lỗ để định vị van nằm chính giữa đường ống.
Lưu ý: Đĩa van phải để ở trạng thái mở một phần (khoảng 10-20 độ). Không được đóng hoàn toàn (gioăng bị ép quá mức) hoặc mở hoàn toàn (đĩa van lồi ra ngoài sẽ va chạm với mặt bích khi siết).
Nguyên tắc siết ốc: Tuyệt đối không siết chặt lần lượt theo vòng tròn. Phải siết theo quy tắc đối xứng chéo nhau (chéo góc).
Lực siết (Torque): Nhựa chịu nén kém hơn kim loại. Cần dùng cờ lê lực siết làm 2 lượt:
Lượt 1: Siết lực khoảng 10 Nm để định vị.
Lượt 2: Tăng lực lên khoảng 15 Nm (với van size nhỏ/trung bình) để làm kín hoàn toàn.
Cảnh báo: Siết quá lực hoặc không đều sẽ gây cong vênh mặt bích, dẫn đến nứt gãy tai van ngay lập tức.
Bước 6: Đấu nối điện
Trước khi đấu nối, bắt buộc ngắt nguồn điện tại tủ điều khiển.
Tháo nắp bộ điện: Sử dụng lục giác tháo nắp bảo vệ. Quan sát sơ đồ đấu nối (Wiring Diagram) thường được in ở mặt trong nắp hoặc dán trên thân motor.
Đấu dây: Tuân thủ quy định màu dây hoặc số thứ tự trên cầu đấu (Terminal).
Xác định đúng chân Chung (Common), chân Mở (Open) và chân Đóng (Close).
Bắt buộc đấu dây tiếp địa (thường màu vàng-xanh) để chống giật và chống nhiễu tín hiệu.
Kiểm tra nguồn: Dùng đồng hồ vạn năng đo điện áp nguồn cấp. Đảm bảo điện áp khớp với thông số trên nhãn motor (ví dụ: không cấp 220V cho motor 24V). Nên lắp thêm Relay nhiệt hoặc cầu chì để bảo vệ quá tải.
Bước 7: Cài đặt công tắc hành trình (Limit Switch)
Công tắc hành trình giúp ngắt điện khi van chạy hết góc 90 độ. Dù nhà sản xuất đã chỉnh sẵn, quá trình vận chuyển có thể làm lệch cam.
Cấp điện chạy thử (Dry run): Điều khiển van mở và đóng hoàn toàn.
Quan sát: Đĩa van phải song song với dòng chảy khi mở và vuông góc khi đóng (sai số cho phép ±2 độ).
Điều chỉnh: Nếu van chưa đóng hết hoặc mở quá đà, dùng tua vít nới lỏng và xoay cam hành trình tương ứng cho đến khi ngắt điện đúng vị trí mong muốn. Kiểm tra luôn tín hiệu phản hồi (Feedback) về tủ điều khiển xem có báo đúng trạng thái hay không.
Kiểm tra áp lực và bảo dưỡng định kỳ
Sau khi hoàn tất lắp đặt, tiến hành chạy thử có tải (Wet test):
Tăng áp lực từ từ lên mức làm việc (không vượt quá PN10).
Nếu thấy rò rỉ tại mặt bích, dùng cờ lê lực siết nhẹ thêm các bu lông đối xứng.
Bảo dưỡng: Định kỳ 3-6 tháng kiểm tra độ chặt của bu lông và vệ sinh vỏ motor. Thay thế gioăng làm kín sau khoảng 2 năm sử dụng để đảm bảo độ đàn hồi.
Tuân thủ đúng quy trình 7 bước trên sẽ đảm bảo van bướm nhựa điều khiển điện hoạt động ổn định, tránh các lỗi nứt vỡ cơ khí hoặc cháy hỏng phần điện.
Nếu cần tra cứu bảng lực siết chi tiết cho từng kích cỡ van hoặc tài liệu hướng dẫn đấu nối của từng hãng (Kosaplus, Haitima...), vui lòng liên hệ bộ phận kỹ thuật để được cung cấp.
