Tự trị 3 lỗi "kinh điển" ở van bướm khí nén

Lỗi 1: Van bị kẹt cứng – Có khí vào nhưng đĩa không quay

Đây là lỗi của van bướm khí nén gây ức chế nhất. Ông sẽ thấy bộ truyền động (actuator) vẫn báo có khí nén vào xì xì, nhưng đĩa van thì nằm im hoặc chỉ nhích được một chút rồi dừng.

Lần trước tôi tháo ra mới té ngửa, hóa ra 60% nguyên nhân là do chất bẩn, bùn đất hoặc hóa chất lâu ngày đóng cặn cứng ngắt quanh đĩa van. Ông đừng có cố ép khí thêm làm gì, dễ hỏng luôn cả trục. Kinh nghiệm của tôi là:

Ngắt nguồn khí, tháo 4 con bulong chỗ cổ van ra để tách rời phần bộ điều khiển và thân van.

Dùng bàn chải sắt với ít dung dịch tẩy rửa cạo sạch mảng bám ở đĩa van.

Tra thêm ít mỡ silicone chịu nhiệt vào trục van cho trơn tru rồi lắp lại. Đảm bảo van lại chạy mượt như mới.

Lỗi 2: Actuator xì khí liên tục – Tiêu tốn điện máy nén khí

Cái này dân kỹ thuật mình hay chủ quan này. Ông đi qua mà nghe tiếng xì xì ở đầu actuator thì chắc chắn là gioăng (seal) bên trong bị hở rồi. Lỗi này làm máy nén khí phải chạy liên tục để bù áp, cực kỳ tốn điện mà lực đóng mở van lại bị yếu đi.

Hồi đầu tôi định thay cả bộ actuator mới tốn mấy triệu, nhưng may có ông anh chỉ cho:

Chỉ cần mua bộ Seal kit (mấy cái vòng cao su O-ring) đúng mã của hãng, giá chỉ vài trăm ngàn.

Tháo nắp actuator ra, đẩy piston bên trong ra ngoài rồi thay gioăng mới vào.

Lưu ý là phải bôi mỡ chuyên dụng đi kèm để gioăng nó bền. Làm cái này mất tầm 30 phút là tiếng xì khí biến mất hoàn toàn, van lại đóng mở dứt khoát ngay.

Lỗi 3: Van đóng rồi nhưng nước vẫn chảy qua (Đóng không khít)

Lỗi này là mệt nhất vì nó làm thất thoát lưu chất và hỏng cả quy trình pha trộn hạ nguồn. Ông thấy hạ nguồn vẫn có nước dù van báo đã đóng thì phải kiểm tra ngay hai chỗ.

Thứ nhất là cái phớt chặn ở cổ van bị mòn, ông chỉ cần siết lại mấy con ốc ở cổ cho nó nén chặt phớt xuống là được. Thứ hai, nếu vẫn rò thì khả năng cao là cái gioăng cao su lót trong lòng van (seat) bị rách hoặc biến dạng do nhiệt cao. Lúc này thì bắt buộc phải thay gioăng mới.

Một mẹo nhỏ tôi hay làm là kiểm tra lại cái bộ cảm biến hành trình (limit switch). Nhiều khi nó bị lệch, van chưa quay đủ 90 độ đã báo đóng thì làm sao mà khít được. Chỉnh lại góc quay cho vuông góc 100% là êm ngay.

Xem thêm: Tự động hóa với dòng van bướm điều khiển điện Wonil từ Hàn Quốc